Zobacz też: komiksy kultury gniewu i wydania klubowe.

Do niedawna jeszcze polski komiks undergroundowy rysowany był przez ludzi związanych ze sceną punkowo-hardcore'ową oraz ze środowiskami anarchistycznymi. Większość z nich poruszała tematy związane z ruchem punk i hardcore oraz tematy antyreligijne i antyfaszystowskie. Dziś coraz częściej zaczynają pojawiać się komiksy artystyczne. Różne są też style rysowania począwszy od symbolicznych paru kresek, a skończywszy na w pełni dojrzałym, profesjonalnym rysunku. Poniżej zapoznać się możesz z polskimi komiksowymi undergroundowymi ­ ten temat nie zostaje w pełni wyczerpany, przedstawione są jednak najbardziej znaczące pozycje.

 

ZAKAZANY OWOC 1

Dariusz Palinowski ­ Pała
6 stron, format A4
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Pała
Rok wydania: 1989

„Zakazany owoc” to pierwszy polski magazyn komiksu undergroundowego. Wydany w 1989 r., stanowił niewątpliwą inspirację dla późniejszych rysowników niezależnych. Mimo nieporadnych rysunków Pały, jego teksty powalały czytelnika. Od tego numeru rozpoczęła się legenda Pały!

 

ZAKAZANY OWOC 2

Dariusz Palinowski ­ Pała
6 stron, format A4
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Pała
Rok wydania: 1989

Styl Pały jest już wyraźnie widoczny w drugim numerze „Zakazanego owocu”. Tematyka ogólnie obrazoburcza z uwypukleniem akcentów antynazistowskich i antychrześcijańskich.

 

ZAKAZANY OWOC 3

Dariusz Palinowski ­ Pała
6 stron, format A4
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Pała
Rok wydania: 1990

Numer trzeci zawiera klasyczne już komiksy Pały takie jak „Mezalians” czy „Załoganci”. Autor tworzy unikalny styl zarówno rysunków jak też i dialogów.

 

ZAKAZANY OWOC 4

Dariusz Palinowski ­ Pała
76 stron, format A4
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Pała
Rok wydania: 1991

W czwartym numerze po raz pierwszy pojawiają się słynni „bracia Kowalscy”, którzy później będą bohaterami odrębnego komiksu pt. „Niezwykłe przygody braci Kowalskich”.

 

ZAKAZANY OWOC 5

Dariusz Palinowski ­ Pała
8 stron, format A4
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Pała
Rok wydania: 1995

Numer wydany po czterech latach przerwy. Niestety, jak na razie ostatni numer „Zakazanego owocu”. Obserwacje polskiej obyczajowości i kultury do dziś pozostają niedoścignione w swej przenikliwości i bezkompromisowości. Perełka!

 

ZAKAZANY OWOC (ANTOLOGIA)

Dariusz Palinowski ­ Pała
76 stron, format A4
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Kultura gniewu
Rok wydania: 2000

Najpełniejsza jak dotychczas antologia zawierająca komiksy i rysunki pierwszego komiksiarza undergroundowego z prawdziwego zdarzenia i ojca tego gatunku w Polsce ­ Pały. Połowę tej publikacji stanowią „Zakazane Owoce” (5 numerów, oryginalnie wydawanych własnym sumptem przez autora w latach 1989-1995), natomiast pozostała część zawiera prace publikowane na łamach niskonakładowych fanzinów punkowch z przełomu lat 80
i 90.

nakład wyczerpany

 

NIEZWYKŁE PRZYGODY BRACI KOWALSKICH

Dariusz Palinowski ­ Pała
32 strony, format A4
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Fanzin
Rok wydania: 1996

Zbiór ostrych w rysunku i treści historyjek komiksowych autorstwa Dariusza Palinowskiego jednego z najoryginalniejszych twórców komiksowego undergroundu.
Pała dobrze obserwuje krajową rzeczywistość okresu przemian gospodarczo-ustrojowych. Poprzez bohaterów pokazuje przeżycia jednostek uwikłanych w subkultury młodzieżowe. Nie ma dla niego tematów tabu, ostro przykłada i duchownym i świeckim, a tytułowi bracia Kowalscy potrafią brutalnie i z humorem zrobić na szaro każdego.
Drugie wydanie tego albumu patrz wydawnictwa kultury gniewu.

 

PROSIACEK 1

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
20 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1990

„Prosiacek” to obok „Zakazanego owocu” najbardziej udany przykład autorskiego magazynu undergroundowego. Pierwszy numer „Prosiacka” jest przesiąknięty krytycznym spojrzeniem na polską rzeczywistość początku lat 90, szczególnie naznaczoną ekspansją Kościoła.

 

PROSIACEK 2

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
24 strony, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1991

Drugi numer „Prosiacka” zawierał rewelacyjną okładkę, która przedrukowały największe polskie gazety. Rysunek ten stał się jedną z ikon ruchu antyklerykalnego. W środku to co u Prosiaka najlepsze ­ drwina z młodzieżowych subkultur i oczywiście z Kościoła.

 

PROSIACEK 3

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
24 strony, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1991

Kreska Prosiaka dojrzewa, co widać już w tym numerze. Starannie przygotowane komiksy z tematyką typową dla Prosiaka ­ satyra na kler, skinheadów i innych popaprańców...

 

PROSIACEK 4

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
24 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1992

Ostatni „Prosiacek” z antyklerykalnej serii. Po tym numerze autor zrezygnował z dotychczasowej tematyki przenosząc swe zainteresowania w zupełnie odmienne rejony...

 

PROSIACEK 5

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
28 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1993

Prosiak jest jak wino, im starszy, tym lepszy. Ten numer tworzy jedna dłuższa historia pt. „Genezis”, będąca zupełnie nowym spojrzeniem na mitologię i relację pomiędzy ludźmi i bogami. Uzupełnieniem tej niezwykłej opowieści jest kilka jednoplanszówek, jak zwykle u Prosiaka przepełnionych nutą gorzkiego humoru i obrazków z życia.

 

PROSIACEK 6

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
28 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1994

Numer ten stanowił zbiór komiksów Prosiaka, które nie ukazały się w „Prosiackach”, a publikowane były w polskiej prasie niezależnej. Kompilacja ta zawiera takie perełki jak parodia komiksu „Pały” pt. „Marioletta” czy też komiksową adaptację prozy Leśmiana.

 

PROSIACEK 7 „Bajki Urłałackie”

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
24 strony, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1994

Urłałcja, to taki kraik, w którym żyją Myszkowie. Tytułowe bajki to perypetie Myszków ujęte w formie komiksowych baśni. Większość opowiadań to komicznie poprzekręcane znane baśnie i legendy. Czyta się to znakomicie, gdyż pomysły Prosiaka są zaskakujące i niezwykle zabawne.

 

PROSIACEK 8

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
24 strony, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1999

Ostatni, jak do tej pory numer tego niezwykłego fanzinu jaki do tej pory się ukazał, stwarza bardzo jednolity klimat baśniowo-filozoficzny. Zarówno rysunek, jak i scenariusze pokazują tu Prosiaka na najwyższym poziomie. Najlepiej czyta się to w pochmurne i deszczowe dni...

 

PROSIACEK 1, 2, 3 i 4

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
88 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 1998

Cztery pierwsze numery Prosiaczka wydane razem. Lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy uważają się za fanów polskiego (i nie tylko) komiksu.

 

PROSIACEK 1, 2, 3, 4 + 6

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
130 stron, format A5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 2000

Drugie wydanie zbiorcze sztandarowego komiksu Prosiaka. Album zawiera pięć numerów Prosiacków oraz liczne bonusy w postaci komiksów publikowanych w hardcore/punk zinach na przestrzeni lat 90. Nowe wydanie zawiera kolorową okładkę.

 

ÓSMA CZARA

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
88 stron, format B5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Prosiacek Publishing
Rok wydania: 1994 (wydanie pierwsze)

Jeden z najbardziej niezwykłych komiksów nie tylko undergroundu, romantyczno-bluźniercza historia o tym, co zdarzyło się po końcu świata... Zobacz jak wygląda świat po Armageddonie i kto jest prawdziwym Bogiem. Według wielu koneserów komiksu, „Ósma czara” to najlepsza polska opowieść komiksowa lat 90.
To już klasyka!

 

ÓSMA CZARA

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
88 stron, format B5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 1999 (wydanie drugie)

Drugie wydanie komiksu, tym razem z kolorową okładką.

 

RATBOY „Pierwsza Krew”, „Wet Za Wet”

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
100 stron, format A5
Okładka dwukolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 1999

Punkowy thriller! Pół-człowiek/pół-szczur (efekt zanieczyszczenia środowiska na Śląsku), a przy okazji punkowiec i anarchistyczny Superman wodzi za nos policję z całej Polski. Komiks osadzony we współczesnej rzeczywistości. Jak zwykle u Prosiaka, zabawa miesza się z refleksją ­ warto przeczytać! 100 stron sensacyjnej akcji i doskonałych gagów.

 

BLIXA I ŻORŻETA I

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
30 stron, format A5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 1999

Pierwszy punkowy komiks paskowy. Blixa i Żorżeta to para, której przygody przedstawione są w bardzo zabawny sposób, ale często także wytykają niektóre z problemów młodzieży, oraz całego społeczeństwa. Czasem sprawy przedstawione są tak, jakby komiks posiadał cel edukacyjny, ale nawet wtedy nie brak w nim humoru i nie znajdzie się w nim ani krztyny kaznodziejstwa.

 

BLIXA I ŻORŻETA II

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
30 stron, format B5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 2000

Nowe przygody sympatycznej załogi ­ pary młodych ludzi i ich przyjaciół. Krótkie paski oraz dłuższe historie. Dużo humoru i punkrocka, choć z tego śmieją się nie tylko punkowcy.

 

BLIXA I ŻORŻETA III

Krzysztof Owedyk ­ Prosiak
36 stron, format B5, okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 2003

Najnowszy album. Przygody sympatycznej załogi ­ pary młodych ludzi i ich przyjaciół. Krótkie paski oraz dłuższe historie. Dużo humoru i punkrocka, choć z tego śmieją się nie tylko punkowcy.

 

LIKWIDATOR 1

Ryszard Dąbrowski (występuje pod pseudonimem Adam Górski)
20 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Lagart
Rok wydania: 1995 (wydanie pierwsze)

Pierwsze wydanie albumu o ekologicznym wojowniku. Autor wydał ten komiks pod pseudomimem Adam Górski.
Rzecz kultowa nie tylko dla kolekcjonerów.

 

LIKWIDATOR 1

Ryszard Dąbrowski
20 stron, format B5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Stradoom
Rok wydania: 2000 (wydanie drugie)

Dzięki obrotności autora, pomiędzy pierwszym wydaniem z 1995 roku, a wydaniem zbiorczym pt. „Trylogia”, ukazało się jeszcze to oto wydanie. Jest to odrębnie wydana pierwsza część komiksu „Trylogia”.

 

LIKWIDATOR 2

Ryszard Dąbrowski
28 stron, format B5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Stradoom
Rok wydania: 2000

Dzięki obrotności autora, pomiędzy pierwszym wydaniem z 1995 roku, a wydaniem zbiorczym pt. „Trylogia”, ukazało się jeszcze to oto wydanie. Jest to odrębnie wydana druga część komiksu „Trylogia”.

 

LIKWIDATOR „Trylogia”

Ryszard Dąbrowski
60 stron, format A4
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Kultura gniewu
Rok wydania: 2001

Pierwsze trzy części komiksu (stąd tytuł „Trylogia”) o przygodach Likwidatora. Niesamowita opowieść o wymierzaniu sprawiedliwości w imię ekologii, wegetarianizmu i anarchii. Wartka akcja, błyskotliwe dialogi, niespodziewane zakończenie.
Komiks przeznaczony jest dla dorosłych o mocnych nerwach.

nakład wyczerpany

 

LIKWIDATOR „Krwawy rajd”

Ryszard Dąbrowski
72 strony, format A4, okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Zielony Front
Rok wydania: 2002

Jest rok 2002. Umysły spowija przesąd, teleserializm i mamonizm. Cała Polska zatruta jest toksyczną kulturą materializmu, chrystianizmu i szarej unifikacji... cała? Nie! Garstka kontestatorów wciąż stawia opór i uprzykrza życie zdegenerowanemu społeczeństwu i jego siłom porządkowym...

 

LIKWIDATOR „Krwawy rajd”

Ryszard Dąbrowski
72 strony, format A4, okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 2003

Drugie wydanie albumu.

 

LIKWIDATOR „Decydujące starcie”

Ryszard Dąbrowski
48 strony, format A4, okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Pasażer
Rok wydania: 2003

Komiks zawiera epizody z przygodami Likwidatora i Likwidatorki drukowanymi w magazynach komiksowych (Produkt, AQQ, WSK2) oraz kilka premierowych historyjek (razem jest ich 9).

 

TYFUS, HOMEK I EROTOMEK

Bartek Słomka ­ Termos
64 strony, format A5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Masło
Rok wydania: 1995

Legendarna już parodia znanych komiksów o Tytusie, Romku i Atomku. Nieszablonowa treść, plejada dziwacznych postaci (obok tytułowych bohaterów występują m.in. Teresa Orlowski, Adolf Hitler, czy Profesor P'alnt), zaskakujące przygody.

 

CELYNKA - PASKI

Bartek Słomka ­ Termos
16 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Masło
Rok wydania: 1995

Komiks zawiera paski z przygodami wyjątkowo okrutnej i bezlitosnej dziewczynki o imieniu Celynka.

 

WYCHYLYLYBYMY - KOMIKSOWE SZAJBY SER TERMOSA

Bartek Słomka ­ Termos
20 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Nic distro
Rok wydania: 1996

Zbiór komiksów Termosa ­ autora legendarnej parodii pt. „Tyfus, Homek i Erotomek”.
Albumik obejmuje komiksy z trzech lat działalności (1993-1996) Tego Który Trzyma Ciepło, wobec czego można sobie prześledzić jak zmieniała się kreska twórcy ironiczno-szyderczych historyjek obrazkowych. Obok komiksów w wydawnictwie znajduje się także artykuł, w którym autor radzi jak samemu wydawać sobie komiksy, choćby w małych nakładach i uzasadnia dlaczego należy to robić.

 

CIACH BAJERA

Termos i Fil
40 stron, format A5, okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Termos i Fil
Rok wydania: 2003

Zbiorek mniej lub bardziej krótkich, zabawnych historyjek stworzonych przez Fila i Termosa. Wnętrzem autorzy podzielili się bardzo równo ­ dokładnie 20 stron zajmują trzy opowiadania, które narysował Fil. Jedna z tych krótkich historii dotyczy znanych bohaterów ­ Kotka i Myszki. Inne mówi o pijakach, a ostatnie to pastisz filmów sensacyjnych ze świetną pointą. Termos swoje 20 stron zapełnił właściwie samymi jednostronicówkami. Ich tematyka jest bardzo zróżnicowana ­ od rozmowy kobiet na ławce, przez łowienie złotej rybki aż do wizyty Bin Ladena w sklepie. Zdarzają się pomysły całkowicie absurdalne, jak pościg paska za pośladkami czy wygolony kelner z szalikiem Śląska na ręce. Warto tez wspomnieć o barwnym języku, używanym w wielu historyjkach.

 

SIDORAK - POTWÓR Z GŁĘBIN - SIEWCA ŚMIECI

Andrzej Tokarski ­ Ziggy Stardust
8 stron, format A5
Okładka i środek czarnobiały
Wydawca: Ziggy Stardust Corporation
Lata wydawania: 1989-91

Komiksy z Sidorakiem ukazywały się jako wkładki do autorskiego zina Ziggiego pt. „Szajba”, a także samodzielnie. Sidorak to potwór z morskich głębin, który jest zamieszany w działania gangsterskie i polityczne rozrachunki. Autor potraktował komiks lekko, nie zawracając sobie głowy systematyzacją bohaterów.

 

INNY KOMIX

Redakcja: Krzysztof Galiński
40 stron, format A4
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Man Gala Press
Rok wydania: 1991

Komiks ukazał się w Sopocie (wyszedł tylko jeden, penetracyjny numer). Ze strony polskiej udział w tym wydawnictwie wzięli: Pała (Zakazany Owoc), Prosiak (Prosiacek), A. Pękalski, Zappa, Zimny, Paulus, Jany P. Waluszko, Gronfirma, Gal. Pozostałe komiksy pochodzą z międzynarodowych, anarchistycznych pism: Mać Pariadka, Twe-twa, Black Flag, Alpenzeiger, Lekker Fris, MA, La criee, Euphorie.

 

SATURATOR 1

Redakcja: Sławomir Burszewski, Paweł Dunin-Wąsowicz, Tomek Kozak, Jarek Suszek
42 stron, format A5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Propaganda Press
Rok wydania: 1994

Magazyn komiksów ohydnych ­ jak piszą o nim sami jego twórcy. Klimat tego magazynu to absurd. Komiksy w „Saturatorze” publikowali m.in. Dariusz Palinowski ­ Pała, Bartosz Słomka ­ Termos, Andrzej Tokarski ­ Ziggy Stardust, Krzysztof Kain May Paweł Paulus Mazur, Michał Ciuńdziewicki, Tomek Kozak.

 

SATURATOR 2

Redakcja: Sławomir Burszewski, Paweł Dunin-Wąsowicz, Tomek Kozak, Jarek Suszek
42 stron, format A5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Propaganda Press
Rok wydania: 1994

 

SATURATOR 3

Redakcja: Sławomir Burszewski, Paweł Dunin-Wąsowicz, Tomek Kozak, Jarek Suszek
42 stron, format A5
Okładka kolorowa, środek czarnobiały
Wydawca: Propaganda Press
Rok wydania: 1995


copyright © 2004–2017 kultura gniewu